Klişe, ama doğru; Glokom sinsi bir hastalıktır

HalilAtes 30. Nisan 2013 19:32

 

Ophthalmology Dergisinin baskıdaki makaleleri arasında yer alan; "Prevalence and Severity of Undetected Manifest Glaucoma" başlıklı çalışma, A. Heijl'in koordinatörlüğünde yapıldığı için üzerinde önemle durulması gerekiyor. Daha önce glokom tanısı almamış 32918 denek glokom yönünden incelenmiş. Klasik glokom muayenesi yanı sıra ana tanı yöntemi olarak görme alanı kullanılmış.408 (%1.23) hastada glokom tespit edilmiş (prevalans; 55-59 yaş grubunda %0.55, 75-79 yaş grubunda ise %2.73 bulunmuş). Glokomlu olguların %35'inde başlangıç, %31'inde orta ve %33'ünde ise ileri düzeyde görme alanı defektleri saptanmış. Olguların %3.4'ü ise tanı konulduğunda bir gözlerini zaten kaybetmişler. Prevalansın yaş ile artmasına rağmen, glokom şiddeti ile yaş arasında bir ilinti saptanmamış.

Sonuçlar ilginç, İsveç gibi bir ülke halkının sağlık sistemi hakkında bize bilgi veriyor ve çıkarsama yaptığımızda ülkemiz halkı için karamsar olmamıza neden oluyor. 


 

Etiketler:

görme alanı | yayın

Jean Paul Sartre: Her seçiş bir vazgeçiştir.

HalilAtes 28. Nisan 2013 01:25

Varoluşçu felsefenin kurucusu Jean Paul Sartre çocukluğunda geçirdiği herpetik keratoüveite bağlı sekonder glokom sonrası sağ görmesini kaybetmişti.Hiçlik ve bulantı kavramlarıyla yaşıtlarımın hayat felsefesinde önemli bir rolü olduğunu düşündüğüm Sartre zamanla sol görmesini de kaybetmiş ve aktivist yaşamdan çekilmek zorunda kalmıştı.


Etiketler:

görme engelli ünlüler

John Milton; glokomun yarattıkları

HalilAtes 27. Nisan 2013 23:45

 

1608-1674 yılları arasında İngiltere’de yaşamış, İngilizceye en çok kelime kazandırmış, Shakspeare ile birlikte İngiliz dilini yaratmış John Milton, etimolojik, felsefi ve edebi yanı kadar bu blogun ana teması olan “glokom” hastası olması açısından da önemlidir.

Mektuplarında belirttiği göz rahatsızlığı, tekrarlayan akut glokom krizlerini tarif etmektedir. 1640 yılında başlayan görme azlığı, 1651 yılında ışık hissini kaybetmesiyle sonuçlanmıştır. 1663 yılında bitirdiği Paradise lost kitabı  başyapıtıdır. Dünya edebiyatının başyapıtlarından sayılan bu kitap görme, ışık ve glokom üzerine çağrışımlar ile doludur. Bunlardan birini aktarayım;

 “kötü günlere düştüm ve kötü dillere;

Karanlıkta kaldım, beni çepeçevre saran

Tehlikeler içinde yapayalnız..”

 


Eugene Delacroix; Milton dita o Paradise Lost, 1826

Etiketler:

görme engelli ünlüler | ressamlar

Muayene ilaç kadar etkili

HalilAtes 27. Nisan 2013 22:51

AJO dergisinin baskıdaki çalışmalar arasına aldığı “The Association Between Compliance With Recommended Follow-up and Glaucomatous Disease Severity in a County Hospital Population” başlıklı makale, hastanın glokom takip protokollerine uyup uymamasının glokomun progresyonu üzerine etkisinin ilaç kullanıp kullanmaması kadar etkin olduğunu ortaya koymuştur. Hasta uyumu üzerine yapılmış çalışmalar hep ilaçların kullanımı, zamanlaması ve kullanım şekli uygunluğu üzerine yoğunlaşmıştır. Düzensiz, eksik ve hatalı kullanımın hastalığın ilerlemesi üzerine olumsuzlukları kanıtlanmıştır.

Bu çalışma yeni bir göstergeye daha ışık tutmaktadır; glokomun şiddeti ile değişen kontrol sürelerine uymayan hastaların glokomlarının kötüleştiği gözlenmiştir. Çalışmadan çıkarılacak dersler arasında tüm suçun hastalara atılmaması da olmalıdır; takip protokollerini belirlememiş, düzenli dosya tutmayan ve hastalarının glokom şiddetlerini sınıflamayan klinikler de olası progresyonun sorumlusu olabilirler.

 

Glokom şiddeti


 

Hafif

İlımlı

Şiddetli

Önerilen takip aralığı

Her 5-6 ayda bir (yılda 2 muayene)

Her 4-5 ayda bir (yılda 3 muayene)

Her 3-4 ayda bir (yılda 4 muayene)

İyi takip

Yılda 2’den fazla muayene

Yılda 3’den fazla muayene

Yılda 4’den fazla muayene

Kötü takip

Yılda 1’den az veya muayeneler arası uzun aralıklı takip

Yılda 2’den az veya muayeneler arası uzun aralıklı takip

Yılda 2’den az veya muayeneler arası uzun aralıklı takip

Etiketler:

akış şemaları | glokom progresyonu | hasta uyumu | Risk faktörleri

Timoptic XE sorunu: Sağlık, dogmatik bir kavramdır ve ekonomik karşılığı yoktur.

HalilAtes 25. Nisan 2013 14:46

SGK, Timoptic XE'nin geri ödemesini durdurmuş. Muadili olduğu belirtilen Timolol grubu ilaçların alımını önermiş. Timoptic XE'nin kullanım şekli sabahları 1x1 idi. Muadili iddia edilen ilaçların ise kullanım şekli 2x1 dir. Yani önceki 24 saat etkili, diğerleri 12 saat etkili. Eczacıların bilgilendirmesinin beklendiği bu durum risk taşımaktadır. Bu sitede gün içi basınç değişimlerinin ne kadar önem taşıdığını, glokom progresyonunun kanıta dayalı tıp verileriyle ispatlanmış en önemli nedeninin göz içi basıncı yüksekliği olduğunu defalarca yazdık. Hasta uyumunun, ilaçların etki saatlerinin önemini vurguladık. Yani sofistike konular ile ilgilendik ve karşılaştığımız durum resmi bir prosedür eksikliği. Yeteri kadar bilgilendirilmeyen hastaların uğrayacağı kayıpların sorumlusu kim olacak, her gün 12 saat ilaçsız kalan hastanın uğrayacağı progresyon ne kadardır?

Yanlışlığın çok fazla yıkıma yol açmadan düzeltilmesini dilerim.

Sağlık, dogmatik bir kavramdır ve ekonomik karşılığı yoktur.

Etiketler:

glokom progresyonu | hasta uyumu | hastalar için | ilaçlar

Bir Wagnerien; Giuseppe Borgatti

HalilAtes 24. Nisan 2013 12:03

Wagner'in 200 doğum yılının kutlandığı bu sene bu blogun da katkısının olmasını istedim. Temamız "glokom" olduğu için Wagner'in en büyük hayali Bayreuth Festivalinin ilk İtalyan tenoru Giuseppe Borgatti'den bahsedeceğim. Borgatti, Alman ırkının üstünlüğüne inanan Wagner'in başlattığı ve günümüzde halen süren festivalde 1904 yılında, yani Wagner'in ölümünden 20 yıl sonra sahne alabilmiş. Borgatti, bir Wagner hayranıydı ve hemen hemen tüm operalarını seslendirdi. 1900'de La Scala'da  Toscanini ile yaptığı Wagner yorumları dünya opera tarihinin unutulmazları arasında yerini almıştır.

Borgatti 1923 yılında glokoma bağlı görme kaybı gelişmesine rağmen 1927'ye dek sahne yaşamına devam etti.

Tosca'dan bir yorumu ile Borgatti'yi anıyorum;


Etiketler:

görme engelli ünlüler | müzik

Miyopik hastanın açmazı/açmazlarımız

HalilAtes 23. Nisan 2013 12:02

Miyopinin yarattığı oküler değişiklikler glokomun tanı ve progreyonunun saptanmasında zorlanmamıza yol açmaktadır. Tilte disk, peripapiller atrofi, stafilom yüksek miyopide karşılaşabileceğimiz olası patolojilerdir.

Hepinizin bildiği gibi miyopi glokom için bir risk faktörüdür ve miyopinin derecesi artıkça risk artmaktadır. Bu yüzden miyopi ve glokomun birlikte görüldüğü olgularda güvenli muayene metotlarına ihtiyacımız vardır.

Ne yazık ki henüz bu tür aletlere sahip değiliz. Elimizdeki optik sinir analiz yöntemleri ve görme alanı verileri miyopinin yarattığı yapısal değişikliklere bağlı olarak yalancı glokomatöz bulgular vermektedir.

Tavsiyen ne diyenler için; stereo fotoğraf çekimi, iyi bir çizim ardıl muayenelerde yararlı olabilir. Optik çukurluk, damarların konumları, peripapiller alan genişliği gelecekte hatırlayacağınız şekilde not edilmelidir.

Ardıl görme alanı ve oct çekimlerinde progresyon gözleniyorsa, miyopinin progrese olmadığından eminseniz glokom lehine bir bulgudur. Ganglion hücre kompleksi değerlendirmesinde sayısal bir progresyon analizi gözlenememese de izdüşümsel karşılaştırma yapmak yararlı olabilir.

Bu hastalarda ana tema herhalde “paranoyak bir yol izlenmesidir”. İspat edemiyorsanız ve basınç yüksekse düşürülmesi yerinde olacaktı.

Etiketler:

akış şemaları | görme alanı | oct | Risk faktörleri

Simbrinza geliyor

HalilAtes 23. Nisan 2013 10:55

Dünyanın ilk beta-blokör içermeyen fix kombinasyonu Simbrinza FDA onayı aldı. Alcon firmasının geliştirdiği carbonic anhydrase inhibitor (Brinzolamide 1.0%) ve  alpha 2 adrenergic receptor agonist (Brimonidine Tartrate 0.2%)  kombinasyonu günde üç kez kullanılacak. Firmanın yaptığı açıklamaya göre Simbrinza, %21-35 oranında göz içi basınç düşürme gücüne sahip.

Advers etki olarak bulanık görme, oküler irritasyon, ağızda kötü tat hissi, kuru ağız ve oküler alerji tanımlanmış.  Faz çalışmasına katılan hastaların %11’i advers etkilere bağlı ilaçları kesmek zorunda kalmış.

Fix kombinasyonun özellikle hipotansif yağ ve beta blokör kullanmaktan imtina ettiğimiz hasta gruplarında yararlı olacağını düşünüyorum.

Etiketler:

Fix kombinasyonlar

Jean Langlais: Fikirlerimiz, onları taşıyacak kudrette olduğumuz nispette bizimdirler.

HalilAtes 20. Nisan 2013 19:43

Günümüzde önlenebilir körlük nedenleri arasında ikinci sırada yer alan glokom önemli bir sağlık sorunudur. Cümlenin başında belirtilen "önlenebilir" tanımı doğru zamanda doğru tedavi ile mümkün olabilmektedir. Bu sitede zaman zaman glokoma bağlı görmesini kaybetmiş olmasına rağmen dünya tarihinde önemli kazanımlar sağlamış kişilerden bahsediyoruz. Bundaki amacımız teknik veya zamanlama hatası sonucu görme duyularını kaybedenlerin de yaşamı yaşamayı ve yaşatmayı başarabileceklerini kanıtlamaktır.

Jean Langlais de bunlardan biri. 1907-1991 yılları arasında yaşamış Fransız organist, iki yaşında konjenital glokoma bağlı görmesini kaybetti. Günümüzde modern org külliyatının temelini teşkil eden birçok eser yaratması tanınılırlığını sağlamıştır.

Etiketler:

görme engelli ünlüler | müzik

Dil, her insanın bir taş koyarak inşa ettiği kenttir.

HalilAtes 20. Nisan 2013 11:07

Current Opinion Dergisi “Health literacy and glaucoma” başlıklı bir derleme yayımladı. Hastalıkların tedavisinin hastayla birlikte yapılması gereken bir takım savaşı olduğunu düşünenler için çok önemli bir derleme olduğuna inandığım bu çalışma, kronik hastalıklar bağlamında glokom tedavisinin, hastaların sosyokültürel düzeyleri ile ne kadar içli bir ilişkide olduğunu göstermektedir.

Eğitim düzeyi düşük hastaların göz hastalıklarına bağlı görme kaybı gelişme olasılığı eğitimlilere göre daha fazla olduğu derlemenin ana cümlesini oluşturmaktadır.

Baltimore Eye Survey’in yaptığı incelemede görme kayıplarının;

  • Yaş
  • Irk
  • Genel sağlık düşkünlüğü
  • Eğitim düzeyi
  • Gelir düzeyi
  • İşsizlik ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.

Okuma güçlüğü olan hastaların (burada bahsedilen görme problemlerine bağlı olmaksızın eğitim düzeyi düşüklüğüne bağlı okuma güçlüğü) glokom kontrollerine gelme ve tedaviye uyumlarının düşük olduğu, bu eksikliklerin de hastalığın progresyonu ile doğru orantılı olduğu gösterilmiş.

Yapılan çalışmalar Amerikan halkının demografik özellikleri dikkate alınarak yapılmış. Ülkemiz için durumun ne olduğunu elimizde bir çalışma olmadığı için çıkarsamalar üzerinden yapabiliriz.

Okuryazarlık oranının iyi bir ölçüt olmadığı kanısındayım. Okuduğunu anlama olarak tanımlayabileceğimiz bir ölçütün daha yararlı olduğunu düşünüyorum. Bu oranın ülkemiz için çok düşük düzeylerde olduğu kanısındayım, kılavuzların düzeyi bu yüzden iyi bir analize tabi tutulmalıdır.

Tıpkı Amerikan halkında olduğu gibi çok-kültürlü toplumlarda dil sorununun da dikkate alınması gerektiğini düşünüyorum. Bölgesel dağılım farklılıkları olmakla birlikte Kürtçenin yaygın kullanıldığı yerleşkelerde hazırlanacak kılavuzların iki farklı dilde oluşturulmasında yarar var.

Günümüz gerçeği internetin en gelişmiş haber kaynağı olmasıdır. Hastalar veya o hastanın yaşam koçu olan yakını, hastalıkla ilgili bilgiler muayene eden doktor tarafından yeteri kadar kendisine sunulmadığında internete başvurmaktadır. İnternetin bir çöplük olduğu malumunuz. Bu çöplük içinden “işe yarar” bilgi edinilmesi, okyanusta istediğiniz balığı yakalamak kadar zordur. Kurumsal kimlikleri toplum tarafından tartışmasız kabul görülen organizasyonlara bu konuda büyük görev düşüyor. Türk Tabipleri Birliği veya Türk Oftalmoloji Derneği gibi kuruluşlar internet sayfaları için profesyonel bir organizasyona girmelidirler. Kanımca bu görev onların yapacakları en önemli görevlerden biridir.

Etiketler:

glokom progresyonu | hasta uyumu | hastalar için

Başlarken

Glokom-Net sitesinde glokoma ilgi duyan asistan ve uzman arkadaşlar için birçok konuda bilgi mevcuttu, ancak güncel bilgilerin, daha kolay takip edilebilen, daha sıcak ve daha yakın  bir formda olmasını, blog formatının avantajlarını kullanarak sürdürmek istedim, hepinize yararlı olması dileklerimle.

Prof. Dr. Halil Ateş

 

facebook

www.facebook.com/glokom.net adresinden siteyi takip edebilirsiniz.

İçindekiler

Yazı başlıklarına ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Son yorumlar

Comment RSS

Bulut

Aylara Göre