Bebeklere göz damlasını nasıl damlat malıyız?

HalilAtes 16. Şubat 2016 13:05

Bebek ve çocuklarda göz damlalarının tatbiki zor olmaktadır. Tüm tıbbi tedaviler ve muayeneler çocuklar tarafından bir travma olarak algılanmaktadır, bu yüzden hem onların psikolojilerini en az rahatsız eden uygulama yöntemlerini benimsememiz  hem de damlayı başarıyla damlatmamız gerekir. Anne ve babaların bu konuda eğitilmesi görevlerimiz arasındadır.

Aşağıdaki iki videoda işlemin nasıl yapılacağı gösterilmektedir, burada dikkat edilecek hususları kısaca belirtmekle yetineceğim; çocuğun diğer hastalıkları ile çatışmayan veya diğer ilaçlarıyla çakışmayan moleküllerin seçimi önemli bir konudur. Ayrıca mümkün olduğu kadar damla sayısını azaltacak fiks kombinasyonlar gibi seçenekleri öne almamız gerekir. Prezervan içermeyen damlalara da ağırlık vermeliyiz, uzun kullanımda yaratacağı problemleri daha önce yazmıştık.

 

Burada dikkatinizi çekmem gereken bir husus var; Damlalıklar şişe formalarındayken uç kısımları pürüzsüz ve tornalanmıştır, yani damlalık göze deyse bile çizmemektedir. Buna karşın tek kullanımlık formalarda kapak ile gövde arasındaki plastik bileşke kullanımdan önce koparılmakta ve pürüzlü bir uç elde edilmektedir. Pürüzlü damlalık ucu göz ile temas ettirilirse korneayı çizer. Çocuklarda bu konu çok önemlidir, çünkü damlalama esnasında kontrolsüz hareketler ile karşılaşılabilmektedir. Bu yüzden bebeklerde ve çocuklarda damla, kapakların içi yerine, kapaklar ile burun kökü arasındaki boşluğa damlatılıp, orada bir büyük damla stoku oluşturulduktan sonra göze girmesi sağlanmalıdır.

Etiketler:

eğitim | hasta uyumu | ilaçlar | oküler yüzey hastalığı ve glokom | pediatrik glokom

Çocuklarda OCT değerlendirmesi

HalilAtes 16. Şubat 2016 11:19

18 yaş öncesi, özellikle de çocukların glokom muayenesinde glokom takip protokolüyle ilgili kooperasyon veya normatif data veri tabanından ileri gelen açmazlar yaşamaktayız. Her yaş ve refraktif değer için normatif datayı oluşturacak çalışmalara ihtiyacımız var. FB Gürağaç ve arkadaşlarının “Normative Spectral Domain Optical Coherence Tomography Data in Healthy Turkish Children” başlıklı çalışması bu açıdan incelenmeyi hak ediyor.

Müellifler, Cirrus V6.0 Carl Zeiss OCT-RSL analizyle sağlıklı 318 çocuğu muayene ederek verilerini yayınlamışlar.  Çocukların refraksiyonu ortalama -0.21 ± 1.47 D (- 4.00 D ile +3.00 D) ve axial uzunlukları 23.13 ± 1.00 mm (20.37–26.23mm) saptanmış.

Sinir lifi kalınlığı ise inferior, superior, nazal, temporalde sırasıyla  96.49 ± 10.10 µm, 125.82 ± 17.76 µm, 122.29 ± 16.88 µm, 70.03 ± 10.78 µm, 67.60 ± 9.93 µm bulunmuş. Değerler, 3-6, 7-11 ve 12-17 yaşlarındaki üç grup arasında farklılık göstermemiş. Ortalama  ve temporal kadran haricindeki kadranların sinir lifi kalınlığıyla refraksiyon arasında pozitif, axial uzunluk arasında ise negatif korelasyon  saptanmış.

 

Çalışma verilerinin bu yaş grubundaki hastalarımız ile karşılaştığımızda aklımızda bulunmasında fayda var. Ancak bildiğiniz gibi biz tedavilerimizi yönlendirirken hastanın progrese olup olmadığına göre karar veriyoruz. Gençler ve çocuklardaki OCT-RSL değerlerinin bu çalışmada da gösterildiği gibi axial uzamadan etkilendiğini unutmamalıyız. Hastanın miyopiye kayış hızı ile glokomun hızı arasında bir korelasyon çalışması bulunmamaktadır. Bu tür durumlarda aşağıdaki yazıda belirttiğimiz Henri Bergson’un “sezgicilik felsefesi” işimize yarayabilir.

Etiketler:

akış şemaları | glokom progresyonu | oct | optik sinir | pediatrik glokom

Pediatrik glokomda kanaloplasti yardımıyla 360 derece trabekülotomi

HalilAtes 8. Mayıs 2015 10:38

Trabekülotomi, özellikler çocukluk çağı glokomlarda başvurduğumuz cerrahi müdahalelerden biridir. Klasik cerrahi teknik, konjonktiva açımından sonra Schlemm Kanalının (SK) bulunup Harms trabekülotomi problarının sağa ve sola sokulup, ön kamaraya doğru kanalın diseksiyonundan ibarettir. Pek çok modifikasyonu geliştirilmiş olsa da ana tema SK’nın ön kamara ile ağızlaştırılmasıdır. Filtran bir cerrahi değildir.

Klasik trabekülotomi ile yaklaşık 120 derecelik bir alan açıklığı sağlanabilmektedir.  Bu alanın 360 dereceye çıkartılabilmesi için değişik teknikler geliştirilmiştir. İpek sütürün SK’nın içinden geçirilmesi ve çekilmesiyle yapılan 360 derece trabekülotomi üzerinde uzun süre çalışılmıştır. Ancak cerrahi hayli zor ve güvensizdir, çünkü sütürün kollebe olmuş kanalın içinden ilerlemesi hem zor, hem de kanal dışına perfore olması kolaydır. Yapılan başarılı ameliyatlar “şans” faktörünün desteği ile sonuca ulaşmıştır.

Kanaloplastinin güvenlik ve başarı kriterlerinin tatminkar olmasıyla, kanaloplasti yöntemi kullanılarak yapılan 360 derece trabekülotomi gündeme gelmiştir. “Comparison of 360-degree versus traditional trabeculotomy in pediatric glaucoma” başlıklı çalışmada 77 pediatrik glokomlu gözde klasik trabekülotomi ile 360 derece trabekülotomi karşılaştırılmıştır. Bu yöntemde klasik kanaloplasti yönteminin sonunda trabekülotomi işleminin gerçekleştirilmesiyle 360 derecelik bir açıklık sağlanmıştır. Trabekülotomi için iki metot kullanılabilir; ilkinde kanaloplasti mikrokateteri SK’dan 360 derece geçirildikten sonra, her iki ucu çekilerek kanal ve trabekülum yırtılır veya mikrokatetere bağlanan prolen kanal içine alınır ve daha sonra bu ip çekilerek kanal ve trabekulum yırtılarak 360 derece trabekülotomi yapılır (ben ikinci yöntemi uyguluyorum, çünkü bu yöntem ile daha az kanama oluyor ve ipi ön kamaradan çıkarmak mikrokateteri çıkarmaktan daha kolay oluyor).

Çalışmanın bir yıllık sonuçları klasik trabekülotomide  %58.44 başarı sağlarken, 360 derece trabekülotomide %85.71 başarı yakalamıştır.

 

Kanaloplasti ile kombine yapılacak trabekulotomilerde bir uyarıda bulunmam gerekiyor; klasik kanaloplasti tekniğinde derin sklerektomiyi takiben SK bulunuyor ve buradan kanaloplasti tüpü kanalın içine sokuluyor. Çocuklarda cerrahi başarısızlık halinde buftalmus progresyonu olacağı için bütünlüğü bozulmuş ince sklerada anterior stafilom ile karşılaşabilirsiniz. O yüzden derin skleral flep yatağını çocuklarda mümkün olduğu kadar küçük yapmak gerekiyor.

Etiketler:

cerrahi teknik | kanaloplasti | pediatrik glokom

Prof. Dr. Huban Atilla: Çocukluk çağı glokomunda görme rehabilitasyonu da dikkat edelim

HalilAtes 3. Mart 2015 23:03

Prof. Dr. Huban Atilla

Halk arasında karasu hastalığı olarak bilinen göz tansiyonu yüksekliği yani glokom nadir olmakla birlikte bebek ve çocuklarda da görülebilmektedir. Bebek ve çocuklarda yaklaşık 10000 doğumda 1 oranında ortaya çıkmaktadır. Ancak bebeklikte geçirilmiş katarakt ameliyatı öyküsü varsa ya da diğer göz rahatsızlıkları varsa, steroid kullanmış veya kullanıyorsa, gözünü etkileyen travma geçirmiş ise bu durumlarda da göz tansiyonu yüksekliği riski artar ve bu açıdan de değerlendirmek gerekir. Gözde doğumdan itibaren olan yapısal bozukluk varsa (örneğin iris yokluğu, korneada saydamlık kaybı gibi) bu çocuklarda glokom gelişme riski yüksektir. Yaklaşık %10 olguda kalıtımın rolü vardır ve genetik testlerle etkilenmiş gen tespit edilebilir, gelecekte de gen tedavisi mümkün olabilecektir. Bebek ve çocuklarda gelişen glokomun her zaman için bir sebebi de olmayabilir veya bulunamayabilir ancak aile hikayesi varsa şikayet olmasa da muayene yapılmalıdır.

Bebeklerde şikayetler erişkindekinden farklılık gösterir. En sık görülen şikayet ve bulgular gözlerde sulanma, ışık hassasiyetidir. Biraz daha gecikmiş olgularda gözün donuk gözükmesine neden olan korneada bulanıklaşma gelişir. Daha da gecikme olduğunda gözde büyümeye yol açar. Çocukluk döneminde gelişen glokomda ise şikayetler daha sinsidir ve erişkindekine benzerlik gösterir.

Bebek ve çocuklarda glokom şüphesi olduğunda genel anestezi altında muayene ve göz içi basınç ölçümü yapılması gerekir. Muayene sırasında kornea çapı, ön ark uzunluk ölçümü, göz dibi muayenesi yapılmasının yanı sıra mutlaka retinoskopi yapılmalı ve göz sinir lifi tabakasındaki hasarın yanı sıra eşlik eden anizometropi veya yüksek miyopiye bağlı gelişebilecek göz tembelliği için de düzeltme yapılmalıdır. Hastaların yaklaşık 1/3’ünde şaşılık (sıklıkla ekzotropya görülmekte, ezotropya daha az sıklıkta) gelişmektedir ve ambliyopi için risk teşkil etmektedir. Ayrıca olguların yaklaşık 1/3’ünde olan kornea opasiteleri de görme aksını kapatarak görme gelişimi üzerinde olumsuz etki göstermekte ayrıca astigmatizmaya neden olmaktadır. Daha büyük çocuklarda genel anestezi gerekmeden göz içi basıncı ölçülebilir ve görme alanı, OCT gibi diğer tetkiklerde yapılabilir.

Tedavi için öncelikle göz içi basınç düşürülmelidir ve bu çoğunlukla cerrahi gerektirir. Tedavi sonrası da göziçi basıncı belli aralıklarla takip edilmelidir. Göz içi basıncının takibi ve diğer bulgular için genel anestezi altında muayeneler tekrarlanmalıdır. Ancak tedavi sadece göz içi basınç düşürülmesine yönelik olarak kalmamalı çoğunlukla eşlik eden miyopi ve anizometropi düzeltilmelidir, özellikle buftalmuslarda miyopi oldukça yüksektir. Ayrıca şaşılık ve ambliyopi sıklığı da fazladır ve bu da muayenelerde göze alınarak kapama tedavisi verilmelidir. Konjenital/infantil katarakt için ameliyat geçirmiş hastalarda afakik düzeltme için gereken hipermetropinin hızlı azalması veya anizometropi gelişmesi göz içi basıncı yüksekliğinin işareti olabilir veya göz içi basıncı normal diye kabul edilen hastada miyopinin hızlı artışı yine göz içi basıncındaki yüksekliğin daha sık aralıklarla kontrolünü düşündürmelidir.

Erken teşhis ve tedavi ile iyi sonuçlar elde edilse de yapılan tüm müdahale ve tedavilere rağmen sonuçta elde edilen görme düzeyi düşük olabilir ve böyle olgularda az görme cihazları ile hastanın yaşam kalitesi artırılmaya çalışılmalıdır.

Etiketler:

görme fizyolojisi | pediatrik glokom

Konjenital katarakt cerrahisi sonrası glokom riski çalışmalarda hızla artıyor

HalilAtes 27. Ağustos 2013 10:03

AJO Dergisinde yayımlanan "Long-term Risk of Glaucoma After Congenital Cataract Surgery" başlıklı çalışmada 7 aydan erken konjenital katarakt cerrahisi uygulanan hastaların ortalama 7.9 yıllık takibi sonucu 2/3'ünde glokom veya glokom şüphesi saptanmış. Klasik kitaplarda yazan oranlara göre hayli yüksek bir rakam. 

Bu oranın yıllar geçtikçe ve doktorların bilinçlenmesiyle artacağına inanıyorum. Çalışmada axial uzunluk, miyopi, santral kornea kalınlığı, kornea çapı, GİB ve c/d oranı araştırılmış. Bu kalemler günümüzde olmazsa olmaz muayene aşamaları çocuk glokomu muayene protokolünde.  Yetişkinlerde uyguladığımız sofistike görüntüleme yöntemlerini çocuklarda uygulayamıyoruz. Bunun nedeni hem sağlıklı muayene koşullarının olmaması, hem de yaş gruplarına göre normalizasyon veri tabanının olmaması etken. Bu olanaklara ileride kavuşursak, konjenital katarakt cerrahisinden sonra gelişebilecek glokom olasılığında artış olabilir. Şimdilik yol haritamızı kuşku taşlarıyla döşemekten başka yapacak birşey yok.

Etiketler:

pediatrik glokom

Arjantin ulusal kütüphanesinin başındaki konjenital glokomlu; Borges

HalilAtes 10. Mayıs 2013 10:40

Borges, Arjantin Ulusal Kütüphanesi’nin başına getirildiğinde görmesini konjenital glokom nedeniyle tamamen yitirmişti. Aşağıda Nihal Bengisu Karaca’nın Aksiyon Dergisinde Borges ile ilgili makalesinden bir bölümü okuyabilirsiniz;

Kitap ve körlük

"Yazarken kimi zaman yazdığımın daha önce var olduğu duygusuna kapılırım. Başlangıcı ve sonu aşağı yukarı bilirim, aradaki bölümleri ise keşfederim. Ama onların benim özgür istemime bağlı oldukları duygusuna kapılmam. Onlar nasılsalar öyledirler, ama gizlenmişlerdir, şair olarak görevim onları bulmaktır." Herşeyi önceki bir dünyada görmüş müydük? Bilmek dediğimiz 'hatırlamak' mıydı yoksa? Bacon'un dediği gibi miydi; öğrenmek anımsamaksa bilmemek yalnızca unutmuş olmak anlamına mı geliyordu?. Belki de bu yüzden bir kitap okumanın aşık olmaktan ya da seyahat etmekten aşağı kalır yanı yoktu Borges'çe. Okuyacak, hatırlayacak; hatırlayacak ve kitap olacaktık. İnsanoğlunun başına örülen çorapların nedeni buydu. Şarkısını söyleyebileceğimiz bir şeylerin olması gerekiyordu; herşey eninde sonunda kitap olacaktı.

1955'te kaybettiği gözlerinin ardından ağladığı söylenemez. Şöyle demiş: "Bir şey sona erdiği zaman bir şeyin başladığını düşünmemiz gerekir." Yazar için körlüğün en acı yanı okuyamamak olsa gerek. Okuyamıyor oluşunun iyi yanlarını bulmuş; söylediklerine bakılırsa bu sayede zamanın farklı akış biçimlerini duyumsama şansı elde etmiş. Borges Anglo Sakson dilleri hakkındaki merakını da bu dönem tatmin ediyor. Bol bol dolaşıyor ve ona verilen bu loş dünyanın her anını 'yaşıyor'. İşte "Armağanlar Şiiri"nden bir bölüm: "Kimse yakınıp yerindiğimi sanmasın / bu lütfünden yüce Tanrının / bana ilahi bir şaka yaptı / kitabı ve körlüğü aynı anda bağışladı"

Etiketler:

görme engelli ünlüler | pediatrik glokom

Aysberg: Konjenital katarakt cerrahisi

HalilAtes 2. Mayıs 2013 19:37

Konjenital katarakt ameliyatı sonrası gelişen glokom konusuna daha önce değinmiştik. AJO'nin baskıdaki makaleleri arasında yer alan "Long-term Risk of Glaucoma After Congenital Cataract Surgery" başlıklı araştırma, konjenital katarakt cerrahisi uygulanan (arka kapsulotomi ve ön vitrektomi, GİL yerleştirilmemiş) 7 aylıktan küçük bebeklerdeki glokom oranını incelemiş.

7.9 yıllık ortalama takip sırasında; farklı zamanlarda ardıl iki ölçümde GİB >21mmHg, kornea çapında genişleme, miyopiye kayış, cerrahi sonrası c/d oranında 0.2 den fazla artış glokom şüphesi lehine bulgu olarak değerlendirilmiş. 

İlk 4.3 ayda gözlerin %14.5'unda glokom gelişmiş.10 yıllık takip sonucunda ise gözlerin %63'ünde glokom veya glokom şüphesi bulguları saptanmış.

Oranlar hayli yüksek, klasik glokom muayenesi uygulanamayan bu bebeklerde takip ve tedavi protokollerinin de tartışmalı olduğunu belirtmeliyim. Konjenital katarakt cerrahisi uygulanan tüm bebeklerin görsel rehabilitasyonu kadar glokom yönünden de incelenmesinin (uzun süre) yararlı olacağı açıkça görülmektedir.


Etiketler:

akış şemaları | pediatrik glokom

Doğumsal glokoma (konjenital glokom) bağlı görme azlığı olan çocukların aileleri için öneriler

HalilAtes 17. Nisan 2013 18:46

Doğumsal glokoma (konjenital glokom) bağlı görme azlığı olan çocukların aileleri için öneriler

Prof. Dr. Pınar Aydın

                Doğumsal glokomu (konjenital glokom) olan ve daha önce görme açısından yapılacak bir şey olmadığı söylenen bir çocukta bile daima yapılabilecek bir şeyler vardır.  Yapılabilecek şeyler bazen görmeyi artırabilir; bazen maalesef artıramaz ama her durumda yaşam kalitesi artırılabilir.

Mevcut görmeyi kullanmak ve geliştirmeye çalışmak görmeyi bozmaz, aksine özellikle 7-10 yaşından önce beynin görme merkezinin gelişmesini sağlar. Ayrıca işlevsel görmeyi geliştirmek, yani tüm duyu organlarını kullanarak çevreyi algılamayı ve doyasıya yaşamayı öğretmek az gören veya hiç görmeyen bir çocuğa verilebilecek en büyük hediyedir.

Gözlük Tedavisi: Glokoma bağlı az veya çok görme kaybı olan bir çocukta uygun numaraları gözlük kullandırmak henüz kaybedilmemiş görme hücrelerinin gelişimine yardımcı olabilir.

      Görsel Uyarı Tedavileri: Amaç, olabildiğince canlı, net, parlak ve büyük uyarılarla beynin görme merkezinde hücrelerin çok daha güçlü olmaları sağlamak için bebeğin yaşına, görme miktarına ve beynin ilgilenebilme durumuna göre birçok değişik cisim kullanılabilir.

         Görmeyen bir kişiye yapılabilecek en iyi şey: Eğitimle kendine yetmesini ve meslek sahibi olmasını sağlamaktır. Bir engelli için ne büyük yardımcı aşırı koruyucu olmayan çevredir.

         Görmeyen bir kişiye yapılabilecek en kötü şey: Ona acımak, her işini yapmaya çalışmak, aşırı koruyucu davranarak kendisini geliştirmesini engellemektir. Bir engelli için en büyük engel aşırı koruyucu çevredir.

Kaynak:

Prof. Dr. Pınar Aydın, Az Gören Çocukların Aileleri için El Kitabı, Arkadaş Yayınevi, Ankara, 2011.

 

Etiketler:

hastalar için | pediatrik glokom | kitap duyuruları

14: Pediatrik glokomda Latanoprost ve Timolol

HalilAtes 20. Haziran 2011 08:40

Pediatrik glokomlarda ilaç güvenliği, etkinlik kadar önemlidir. Etik nedenlerden konuyla ilgili az sayıda yayın yapılabilmektedir. "Comparison of Latanoprost and Timolol in Pediatric Glaucoma: A Phase 3, 12-Week, Randomized, Double-Masked Multicenter Study" başlıklı çalışma bu açıdan son derece önemli.

137 hasta üzerinde faz3 formatında dizayn edilen çalışmanın sonuçları etkinlik ve güvenlik açısından Latanoprost ve Timolol'ü benzer düzeyde göstermiş.

Ayrıntılara buradan ulaşabilirsiniz.

Etiketler:

hipotansif yağlar | ilaçlar | pediatrik glokom

Başlarken

Glokom-Net sitesinde glokoma ilgi duyan asistan ve uzman arkadaşlar için birçok konuda bilgi mevcuttu, ancak güncel bilgilerin, daha kolay takip edilebilen, daha sıcak ve daha yakın  bir formda olmasını, blog formatının avantajlarını kullanarak sürdürmek istedim, hepinize yararlı olması dileklerimle.

Prof. Dr. Halil Ateş

 

facebook

www.facebook.com/glokom.net adresinden siteyi takip edebilirsiniz.

İçindekiler

Yazı başlıklarına ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Son yorumlar

Comment RSS

Bulut

Aylara Göre